2006/Apr/18


ช่วยกันเตะอย่าให้ตาย

ช่วยกันเตะอย่าให้ตาย
สำหรับตระกร้อวงไทยลีลาแล้วประโยคข้างต้นนี้ มีมากกว่า 1 ความหมาย
ความหมายแรก คือ กติกาของการเล่นตระกร้อวงไทยลีลา ที่ไม่เหมือนกับกีฬาชนิดอื่นๆ โดยเฉพาะกีฬาสากลที่เน้นเรื่องการแข่งขัน
ตระกร้อวงไทยลีลา เป็นกีฬาที่มีผู้เล่นพร้อมกันหลายคน แต่ในผู้เล่นหลากหลายคนนั้นไม่มีใครมุ่งหวังชัยชนะ ไม่มีใครจะตกอยู่ในสภาพผู้แพ้ ภาษิตแพ้เป็นพระชนะเป็นมารถูกวางทิ้งไว้ที่บ้าน เพราะวงนี้ไม่มีแพ้ไม่มีชนะ ไม่มีพระไม่มีมาร แต่ทุกคนต่างทำหน้าที่เหมือนหมอช่วยคนไข้ที่เป็นลูกตระกร้อ เน้นการร่วมแรงร่วมใจกัน ช่วยกันเตะอย่าให้ลูกตระกร้อตาย
สำหรับคนที่ไม่รู้จัก อาจจะคิดว่าขึ้นชื่อว่าตระกร้อวงก็คงจะตั้งวงเตะตระกร้อ แปไปแปมา และไม่มีอะไรน่าตื่นเต้น แต่เมื่อมีคำว่าไทยลีลา มันย่อมมีอะไรมากกว่านั้น แน่นอนว่าสิ่งที่ว่านั้นคือ ลีลาท่าทางการเตะตระกร้อที่ไม่น่าเชื่อ การเล่นลูกด้วยแข้ง ขา ข้อศอก เท้าด้านข้าง ส้นเท้า เข่า ไหล่ ศีรษะ หรืออวัยวะที่มีแต่คนมีจิตนาการสูงเท่านั้นที่คิดจะใช้เล่นตระกร้อ เช่น ท่อนแขน กลางหลัง หรือ บั้นท้าย
แต่ละท่าสร้างความตะลึงงันให้ผู้พบเห็นได้ไม่ยากเลย เช่น
ท่าลูกตบหลัง ที่ผู้เล่นจะย่อตัวใช้ ฝ่าเท้า...เน้น ฝ่าเท้า เตะลูกกลับเข้าวง
บั้นท้ายลีลา ขณะที่ลูกลอยมาข้างหน้า ผู้เล่นพลันหมุนตัวครึ่งรอบหันหลังให้ลูก แล้วใช้ บั้นท้ายกระดูกลูกเข้าวง
พับหลังดีด หากต้องตามลูกไปไกลและหันหลังให้วง ผู้เล่นท่านี้อาจชงลูกให้ลอยเหนือศีษระจังหวัดหนึ่ง แล้วใช้ขาพับดีดลูกให้กลับวง
เขียดพุ่งหลาว เมื่อลูกลอยโด่งมาข้างหน้า ผู้เล่นใช้แขนยันพื้น ย้ำแขนยันพื้น...ยักตัวให้สูง กะจังหวะให้บั้นท้ายดีดลูกเข้าวง
เข่าพม่า ลีลาที่ชาวพม่าใช้ เวลาลูกตระกร้อลอยข้ามศีรษะ ผู้เล่นจะเบี่ยงเข่าไปข้างหลัง ใช้เข้าดีดลูกกลับเข้าวง
ท่วงท่า หรือ ลีลาต่างๆที่โดดเด่นจะประกอบไปด้วยหลัก 4 ประการคือ เหนียวแน่น แม่นคู่ ดูงามตา ท่ามาก เหนียวแน่น คือการรับให้ได้อย่างดี แม่นคู่ คือ ตอบโต้ให้ตรงคู่ ดูงามตา หมายถึงท่าเตะสวย มีสง่า มีท่ามาก หมายถึง เตะได้หลากหลายกระบวนท่า
อีกส่วนหนึ่งของการเล่นตระกร้อไทยลีลาก็คือ การติดตระกร้อ ซึ่งหมายถึง การเตะตระกร้อให้ไปติดอยู่ที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายให้อยู่นิ่งอยู่ครู่หนึ่ง แล้วใช้อวัยวะส่วนนั้นดีดลูกส่งไปยังเพื่อนร่วมวง ซึ่งอวัยวะที่ใช้ติดตระกร้อนั้นสามารถบ่งบอกความสามารถของผู้เล่นได้อย่างเห็นได้ชัด เช่น การติดตระกร้อที่หลังมือ ข้อศอก(ข้อศอกนะครับไม่ใช่ข้อพับ) หน้าผาก จมูก เป็นศิลปะที่ผู้เล่นต้องฝึกฝนอย่างหนัก
เสน่ห์อีกอย่างหนึ่งของกีฬาชนิดนี้ อยู่ที่ความอิสระ ตระกร้อวงไทยลีลาไม่มีกฎเกณฑ์อะไรมากมาย แม้แต่ขนาดวงก็ไม่มีกำหนดตายตัว ยืดหดได้ตามความเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องอาศัยบริเวณกว้าง พื้นสนามจะเป็นอะไรก็ได้ เล่นได้ไม่จำกัดเวลา ไม่มีกรรมการ ไม่มีหัวหน้าทีมให้คอยฟัง(หรือละเมิด)คำสั่ง ผู้เล่นไม่จำกัดเพศรูปร่างอายุ เพราะไม่มีผลได้เปรียบเสียเปรียบ ผู้เล่นบางคนมีน้ำหนักร่วม 100 กิโลกรม แต่สามารถออกลวดลายพลิ้วไหวได้เหมือนมีวิชาตัวเบา ผู้เล่นบางคนมีอายุร่วม 80 ปี แต่คล่องตัวไม่ต่างกับหนุ่ม 25 ที่เล่นอยู่ในวงเดียวกัน
ตระกร้อวงไทยลีลาเป็นกีฬาที่มีความท้าทายสูงมาก ถึงขนาดที่บางช่วงบางต่อของการพัฒนาฝีมือ(เท้า,เข่า,ศอก,)อาจจะทำให้ผู้เล่นย่อท้อเอาง่ายๆ ผู้เล่นแต่ละคนสามารถท้าทายตัวเองได้ตามต้องการ ด้วยการใช้จินตนาการสร้างสรรค์ท่าทางลวดลาย และใช้ความพยายามฝึกฝนขัดเกลาให้ท่าทางเหล่านี้สามารถนำมาใช้ในวงได้จริงๆ
กีฬาชนิดนี้ใช้กำลังในการเล่นไม่หนักไม่เบาจนเกินไป บริหารร่างกายได้ทุกส่วนครบถ้วน มีความปลอดภัยสูง เป็นการออกกำลังกายที่ผู้เล่นสามารถผ่อนคลายได้เต็มที่ เป็นผลดีต่อสุขภาพจิตและเป็นช่องทางปลูกฝังอุปนิสัยรักสามัคคีและฝึกฝนการทำงานเป็นทีม สอดคล้องกับค่านิยมไทยที่ชอบช่วยเหลือเกื้อกูลกัน การเล่นกีฬาชนิดนี้จึงเป็นการอนุรักษ์ทั้งตัวกีฬาที่เป็นวัฒนธรรมไทย และค่านิยมแบบไทยที่นับวันจะเริ่มเลือนลางหายไปทุกที
ครูตระกร้อคนหนึ่งเปรียบเทียบไว้ว่า วงตระกร้อ คือแบบจำลองของชุมชน ลูกตระกร้อที่โยนขึ้นไปคือปัญหาหรือเรื่องที่จะต้องจัดการร่วมกัน การละเล่นตระกร้อในสมัยก่อนเก่าเป็นเวทีกล่อมเกลาฝึกฝนสมาชิกวงหรือคนในชุมชนให้ทำงานร่วมกัน วงตระกร้อเป็นลานสาธารณะในแสดงออกถึงการดูแลจิตใจกันและกัน ฝึกให้เห็นประโยชน์ส่วนรวมมาก่อนประโยชน์ส่วนตน ทำนองเดียวกับการที่ทุกคนช่วยกันไม่ให้ลูกตกพื้น
และนั้นก็คืออีกความหมายหนึ่งของประโยค ช่วยกันเตะอย่าให้ตาย

ปัจจุบันหากใครแวะเวียนไปสนามหลวง มุมตรงข้ามพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ในวันอาทิตย์ จะเห็นวงตระกร้อลีลาไทยวงหนึ่งเล่นกันอยู่เสมอ วงตระกร้อกลุ่มนี้เป็นวงของชมรมตระกร้อลีลาไทยที่ตั้งขึ้นโดยนักตระกร้อฝีเท้าระดับครูกลุ่มหนึ่งมานานกว่า 30-40 ปีแล้ว ซึ่งอาจเรียกได้ว่าเป็นกลุ่มคนเล็กๆจำนวนไม่มากที่ยังคงพยายามรักษาตระกร้อไทยลีลาอยู่ในทุกวันนี้




edit @ 2006/04/18 17:42:03

Comment

Comment:

Tweet


อยากใด้และอยากเล่น
#5 by (61.19.114.74) At 2009-01-29 11:32,
หมาหน้าย่นtongue
#4 by (61.19.114.74) At 2009-01-29 11:31,
#3 by พิษณุ (118.172.216.58) At 2008-08-13 09:56,
ชื่อเรื่องน่ากลัว + สะใจจริงๆแฮะ
เรื่องกีฬานี่ไม่ชอบเล่นอะ ชอบนั่งดูมากกว่า มันก็สนุกไปอีกแบบนึงละนะ
#2 by Oº° At 2006-04-21 23:15,
เห็นไตเติ้ล ตกกะใจหมดเลย
นึกว่าจะรุมสกันใคร

ที่แท้ตระก้อที่เอง

เมื่อก่อนแถวบ้านเราจะมีพวกคนงานก่อสร้าง
ตกเย็นเอาแล้วเตะตะกร้อ
เราเคยลองเตะดู เตะไม่ค่อยโดนหรอก
แต่พอโดนที่ปวดร้าวมากๆ

น้องเมี๊ยววว ชอบแมวหรอ ?
จู๊ฟก็รักแมว
#1 by I AM JUJOOF At 2006-04-18 17:45,

เชนนี่หว่า
View full profile